Kiemen zijn de jonge, groene plantjes die ontspruiten uit de zaden van bijna iedere levende vegetatie waarin ze voorkomen. Dit zijn onder meer noten, zaden, pitten, granen, bonen, peulvruchten en diverse soorten gras zoals gerstegras en tarwegras.
Kiemgroenten bevatten grote hoeveelheden anti-oxidanten die de vrije radicalen (stoffen die de verschillende lichaamsprocessen danig kunnen ontwrichten) in ons lichaam onschadelijk maken. Het kiemen is een proces waarbij het zaad nadat het geweekt is, ontspruit, zodat er een nieuw plantje ontstaat dat kan worden gegeten. Kiemzaden zitten vol voedingsenergie voor dit nieuw plantje. Tijdens het kiemproces absorbeert het zaadje water en zwelt deze op. Tegelijkertijd worden tijdens het ontspruiten grote hoeveelheden enzymen vrijgemaakt en neemt ook de voedingswaarde toe. Deze processen zorgen ervoor dat de kiemen belangrijke voedingsstoffen bevatten die een positief effect hebben op de gezondheid.
Waarom zijn kiemen gezond? 
Kiemgroenten bevatten grote hoeveelheden anti-oxidanten die de vrije radicalen in ons lichaam onschadelijk maken. Vrije radicalen zijn stoffen die in het lichaam worden aangemaakt en hier de celweefsels beschadigen en het verouderingsproces versnellen. Ook zijn kiemgroenten een goede bron van veel vitaminen en mineralen, van eiwitten, enzymen, vezels en de nucleïnezuren DNA en RNA (die onder meer nodig zijn voor celgroei en herstel). Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat door het ontkiemen de hoeveelheid enzymen, eiwitten, mineralen en nucleïnezuren aanzienlijk toeneemt ten opzichte van de oorspronkelijke zaden.
Het kiemproces zorgt er ook voor dat het zaadje wordt "voorverteerd", waardoor na het eten van het ontkiemde plantje de vertering en de opname van voedingsstoffen in het lichaam worden vergemakkelijkt. De kans op allergieën wordt hierdoor verminderd. Kiemgroenten ondersteunen dus de spijsvertering en zorgen er tevens voor dat de juiste zuurgraad in het lichaam bereikt wordt of behouden blijft. Daarnaast versterken ze ook het immuunsysteem waardoor de kans op bijvoorbeeld verkoudheid, griep en andere aandoeningen vermindert.
Wat zijn goede kiemgroenten?
Alle soorten zaden, granen of peulvruchten kunnen ontspruiten. Ontkiemde gierst, quinoa, diakonzaad en broccolizaad leveren de grootste gezondheidsvoordelen op. De gemakkelijkste soorten om zelf te ontkiemen zijn: adukibonen, alfalfa, fengriekzaad, groene erwten, rode erwten, klaverzaad, linzen, mungboontjes, quinoa, radijszaad en tarwekorrels. Ook broccolizaad, gierstkorrels, kikkererwten en zonnebloempitten zijn hiervoor geschikt.
Broccoli-kiemen helpen bij maagklachten. Uit een onderzoek bleek dat gekiemde broccoli de groei van de bacterie Helicobacter pylori opvallend vermindert en daarmee ook de maagproblemen die de bacterie veroorzaakt. Het onderzoek werd gedaan bij 40 mensen die een bewezen infectie hadden met H. pylori. Twintig personen kregen gedurende twee maanden dagelijks 100 gram gekiemde alfalfa, de andere twintig kregen dagelijks 100 gram gekiemde broccoli.
De broccoli-kiemen waren maar twee tot drie dagen oud, omdat ze op deze leeftijd het meeste sulforafaanglucosinolaat bevatten, namelijk 250 mg per 100 gram. Alfalfakiemen vertonen veel gelijkenissen met broccolikiemen, alleen mist alfalfa deze belangrijke stof, die voor dit onderzoek van groot belang is.
De aanwezigheid van H. pylori kan worden gemeten door middel van een ademtest of via de ontlasting. De mate van de maagproblemen werd bepaald aan de hand van een pepsinogeenbepaling in het bloed. De testen werden gedaan vóór de inname, twee maanden na de inname, en nog eens twee maanden na stopzetting van de inname. Na twee maanden werd er een opmerkelijke daling gezien van de bacterie H. pylori bij de broccoligroep. Alleen in de alfalfagroep was geen effect te vinden. Ook werd er in de broccoligroep een sterk verminderde hoeveelheid pepsinogeen gevonden. Dit was ook niet het geval bij de alfalfagroep. Twee maanden nadat de broccoligroep was gestopt, waren de waarden van de testen weer net zoals vóór het onderzoek.
Zelf bonen en zaden kiemen
Het is eenvoudig om thuis zelf bonen en zaden te kiemen. Wat men hiervoor nodig heeft, is dit: een grote (jam)pot, vers water, een stuk kaasdoek of katoen en onbehandelde zaden, pitten of bonen. Dan gaat men als volgt te werk:
- Stap 1: Spoel het zaad goed af. Doe het in de pot en bedek het met een paar centimeter afgekoeld gekookt water. Dek de pot af met kaasdoek of katoen, doe er elastiek om en laat de pot een nachtje op een warme, donkere plaats staan.
- Stap 2: Spoel het zaad ‘s ochtends af met koud water. Laat het goed uitlekken, want anders verrot het zaad. Zet het terug in het donker. Herhaal dit twee keer per dag tot het zaad gaat kiemen. Zet de pot nu in een hoek van 45 graden zodat de spruiten erin omhoog kunnen groeien.
- Stap 3: Zet de pot vervolgens enkele uren in de zon op de vensterbank. Eet de kiemen dan op of bewaar ze luchtdicht afgesloten in de koelkast. Kiemgroenten zijn in de koelkast twee tot drie dagen houdbaar.
