Inloggen

Rekken: voordelen en nadelen PDF Afdrukken E-mailadres
Rekken is al jaren een ritueel in vele sporten, waaronder veel duursporten. Het oprekken van de spieren voor een intensieve training of wedstrijd is een alom gezien verschijnsel, uitgevoerd door zowel wedstrijdlopers als recreanten. Het daadwerkelijke effect is tot nog toe echter omstreden. Er is inmiddels al veel onderzoek gedaan naar de effecten en eventuele voor- en nadelen van rekken, met wisselende uitkomsten. Dit artikel geeft een beknopt overzicht van de belangrijkste onderzoeken en hun resultaten.

Voor- en nadelen van rekken

Rekken kan zowel positieve als negatieve effecten hebben. De belangrijkste redenen waarom atleten voor of na een inspanning gaan rekken, zijn:
  1. het verbeteren van de beweeglijkheid/lenigheid
  2. het verminderen van de kans op blessures
  3. het voorkomen van spierpijn
  4. de mentaal ontspannende werking van de oefeningen
Als mogelijke nadelen van rekken worden genoemd:
  1. het optreden van blessures aan pezen en / of spieren (Terwijl het voorkomen van blessures juist ook als voordeel genoemd wordt! De meeste discussies over rekken concentreren zich rond dit punt.)
  2. het ontstaan van gewrichtinstabiliteit
  3. het oplopen van vermoeidheid in de spieren
  4. het onstaan van zenuwbeschadiging

Wetenschappelijk onderzoek

In 1975 publiceerde Bob Anderson zijn veelvuldig gelezen boek "Stretching", wat een begin vormde voor de schijnbaar eeuwig durende discussie over rekken. Een van de grootste studies naar het effect van rekken werd vervolgens verricht bij een groep Australische militairen (Pope et al.;1998). De studie had als uitkomst dat er geen verschil in het voorkomen van blessures was tussen rekkende en niet-rekkende militairen (het rekken betrof de onderste extremiteiten). In 2000 herhaalde Pope zijn onderzoek en ook ditmaal kwam men tot de conclusie dat rekken de kans op blessures niet doet afnemen.
 
Nadien zijn er meerdere studies gepubliceerd die aantoonden dat rekken geen positief effect heeft op het verminderen van blessures. Een belangrijke review hiervan verscheen in 2004. Hierin zetten Thacker et al. de resultaten van 361 studies naar rekken op een rij, waarbij zij uiteindelijk tot de conclusie kwamen dat frequent rekken niet samengaat met minder blessures.

Naast de grotendeels negatieve verhalen zijn er echter ook studies met een positieve uitkomst, waaronder een studie van twee Amerikaanse onderzoekers in 1999, waaruit blijkt dat rekken de kans op blessures wél vermindert. Daarnaast komt in andere studies naar voren dat rekken een duidelijke verbetering geeft van de lenigheid. Het is echter de vraag of dit voor hardlopers daadwerkelijk van belang is.

Meningen in Nederland

De Atletiekunie stelt dat rekoefeningen op zich niet meewerken aan het voorkomen van blessures. Wel is het zo dat atleten tijdens het rekken de spierspanning kunnen aanvoelen en op basis daarvan de training kunnen aanpassen waardoor blessures wellicht voorkomen kunnen worden. In een uitgebreid artikel in Runner’s World (maart 2007) met medewerking van bewegingswetenschapper en stretchdeskundige Gerard van der Poel, wordt gesteld dat het nut van rekken per persoon verschilt. Statisch rekken** wordt afgeraden, omdat dit de spierspanning zou verlagen terwijl je juist het omgekeerde wilt bereiken. Dynamisch rekken, voorafgaand aan de training, wordt wel aanbevolen.

Conclusie

Zoals uit bovenstaande blijkt, is de discussie over wel of niet rekken nog niet ten einde en dit zal voorlopig ook niet gebeuren. De aanvankelijke positieve tendens over rekken is de afgelopen jaren steeds meer in diskrediet gebracht. Een groot aantal studies concludeert dat rekken geen invloed heeft op het optreden van blessures en / of het verbeteren van prestaties en stelt dat het in sommige gevallen de kans op schade zelfs kan doen toenemen.

Aan de andere kant worden er ook voordelen genoemd, waaronder het aanvoelen van de spierspanning voorafgaand aan een training of wedstrijd en de mentale ontspanning. Het is dus bijzonder moeilijk om een vast standpunt in te nemen over dit onderwerp. Wat van belang is dat elke hardloper zich afzonderlijk moet afvragen of hij/zij naar zijn mening voordeel heeft van het rekken. Wanneer dat het geval is, dan kan men er gerust mee doorgaan. Is dit niet zo, dan is het wellicht raadzaam om een periode te stoppen met rekken en het resultaat hiervan af te wachten.

Tips

Ben je overtuigd van het nut van rekken, dan volgt hieronder een aantal praktische tips:
  • Voer voorafgaand aan het rekken een goede warming-up/cooling-down uit (loslopen, loszwaaien, versnellingen etc.).
  • Rek nooit zover totdat er pijn wordt gevoeld. Voer bij het voelen van rek de beweging gedurende vijf tot tien seconden iets verder door, maar blijf altijd onder je pijngrens.
  • Voorkom teveel afkoeling tijdens het uitvoeren van de rekoefeningen (trek dus even extra kleding aan en / of ga uit de wind staan).
Bronnen
  • Y. Visser. Ter discussie: Rekken; Runner’s World. 2007 Maart.
  • Pope R.P., Herbert R.D., Kirwan J.D. Effects of flexibility and stretching on injury risk in army recruits; Aust. J. Physiother. 1998; 44:165–172.
  • Pope, R.P., Herbert J.D., Kirwan J.D., Graham B.J. A randomized trial of preexercise stretching for prevention of lower-limb injury; Med. Sci. Sports Exerc. 2000; 32(2):271–277.
  • Hartig D.E., Henderson J.M. Increasing hamstring flexibility decreases lower extremity overuse injuries in military basic trainees; Am J Sports Med. 1999 Mar-Apr;27(2):173-6.
  • Thacker S.B., Gilchrist J., Stroup D.F., Kimsey C.D. Jr. The impact of stretching on sports injury risk: a systematic review of the literature; Med Sci Sports Exerc. 2004 Mar;36(3):371-8.
** Er bestaan verschillende vormen van rekken, met als belangrijkste onderscheid statisch en dynamisch rekken. Statisch rekken houdt in dat een lichaamsdeel in stilstand wordt gerekt, terwijl bij dynamisch rekken het lichaamsdeel op een verende manier op spanning wordt gebracht.
 
Dit artikel is geschreven door Danne Boterenbrood.
 



BrowseSafe

BrowseSafe Level groen logo


CustomWebsite.nl